Ἁγία Ξένη ἡ διὰ Χριστὸν Σαλὴ τῆς Πετρουπόλεως

Ἡ Ἁγία Ξένη Πετρώβα Γκριγκόριεβα γεννήθηκε στὴν Ἁγία Πετρούπολη γύρω στὸ 1730. Παντρεύτηκε τὸν συνταγματάρχη Ἀνδρέα Φεντόρωβ, ψάλτη τῆς αὐτοκρατορικῆς αὐλῆς. Στὰ εἰκοσιεπτά της χρόνια χήρευσε ξαφνικά — ὁ σύζυγος ἐκοιμήθη ἀπροετοίμαστος, χωρὶς νὰ προλάβει νὰ ἐξομολογηθεῖ καὶ νὰ μεταλάβει. Ἡ ἀπώλεια τὴν συγκλόνισε καὶ ἔλαβε τὴν ἀπόφαση ζωῆς της: νὰ ἀναλάβει αὐτὴ τὴ μετάνοια ποὺ ὁ ἄνδρας της δὲν πρόλαβε νὰ κάνει.

Διεμοιράσθη τὸ σπίτι της καὶ τὴν περιουσία της στοὺς φτωχούς, φόρεσε τὴ στρατιωτικὴ στολὴ τοῦ συζύγου καὶ ἀπαιτοῦσε νὰ τὴν ἀποκαλοῦν Ἀνδρέα — τὸ ὄνομα τοῦ ἄνδρα της — ἀρνούμενη τὴν προηγούμενη ταυτότητά της. Γιὰ σαράντα πέντε χρόνια περιπλανιόταν στὴν Πετρούπολη ὡς ζητιάνα, ἀρνούμενη χρήματα, δίνοντας ὅ,τι ἔπαιρνε στοὺς πιὸ φτωχοὺς ἀπὸ τὸν ἑαυτό της. Τὴν ἔβλεπαν οἱ κάτοικοι νὰ ἐξαφανίζεται τὰ βράδια στὰ προάστια καὶ νὰ προσεύχεται ὀρθία στὸ ἀνοιχτὸ ὕπαιθρο, σὲ ὁποιαδήποτε καιρικὴ συνθήκη. Τὶς νύχτες κουβαλοῦσε τοῦβλα κρυφὰ στὴ σκαλωσιὰ τοῦ ναοῦ τῆς Παναγίας τοῦ Σμολένσκ ποὺ ἀνεγείρετο.

Ἐκοιμήθη γύρω στὸ 1803. Ἀνεκηρύχθη ἁγία τὸ 1988 ἀπὸ τὴν Ρωσικὴ Ἐκκλησία. Ἡ μορφὴ τῆς «διὰ Χριστὸν Σαλῆς» (ποὺ προσποιεῖται τὴν παραφροσύνη γιὰ νὰ κρύψει τὴν ἁγιότητά της) εἶναι παραδοσιακὴ στὴ ρωσικὴ καὶ ἑλληνικὴ ὀρθόδοξη παράδοση. Ἑορτάζεται στὶς 24 Ἰανουαρίου — τὴν ἴδια ἡμέρα μὲ τὴν Ὁσία Ξένη τὴ Ρωμαία (†c. 450), μὲ τὴν ὁποία ὁρισμένες φορὲς συγχέεται.