Μονὴ Ἁγίας Αἰκατερίνης Σινᾶ

Ἡ Ἱερὰ Μονὴ τοῦ Θεοβαδίστου Ὄρους Σινᾶ ἀνεγέρθηκε γύρω ἀπὸ τὸν τόπο τῆς Φλεγομένης Βάτου καὶ ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ ἀρχαιότερα ἀδιάκοπα κατοικημένα χριστιανικὰ μοναστήρια στὸν κόσμο.

Ἱστορία

Ὁ αὐτοκράτορας Ἰουστινιανὸς ἔκτισε τὸ ὀχυρωμένο συγκρότημα περὶ τὸ 548–565, στὸ σημεῖο ὅπου κατὰ τὴν παράδοση ὁ Μωυσῆς εἶδε τὴν ἀκατάφλεκτη Βάτο καὶ ἔλαβε τὸν Νόμο. Ἡ μονὴ δὲν ἔπαψε ποτὲ νὰ λειτουργεῖ· προστατευμένη ἀπὸ τὴν ἀπόσταση τῆς ἐρήμου καὶ ἀπὸ τὰ τείχη της, ἐπέζησε αἰώνων κατακτήσεων. Ἀφιερώθηκε ἀρχικὰ στὴ Μεταμόρφωση τοῦ Σωτῆρος καὶ ἀργότερα συνδέθηκε μὲ τὴν ἁγία Αἰκατερίνη, τῆς ὁποίας τὰ λείψανα φυλάσσονται ἐδῶ. Εἶναι ἐγγεγραμμένη στὸν κατάλογο τῆς UNESCO.

Ἀρχιτεκτονική

Τὸ καθολικὸ εἶναι τρίκλιτη παλαιοχριστιανικὴ βασιλικὴ τῶν χρόνων τοῦ Ἰουστινιανοῦ, μὲ ἀρχικὴ ξύλινη στέγη καὶ ἀρχαῖα μαρμάρινα κιονόκρανα. Γύρω του ἁπλώνεται τὸ ὀχυρωμένο περίβολο μὲ τὰ ὑψηλὰ γρανιτένια τείχη, κελλιά, βιβλιοθήκη καὶ —μοναδικὴ ἔνδειξη συμβίωσης— ἕνα τζαμὶ ἐντὸς τῶν τειχῶν, ἀπὸ τὰ χρόνια τῆς ἀραβικῆς κυριαρχίας.

Ψηφιδωτὰ καὶ θησαυροί

Στὴν κόγχη τοῦ ἱεροῦ ἀκτινοβολεῖ τὸ μέγα ψηφιδωτὸ τῆς Μεταμορφώσεως (6ος αἰ.): ὁ Χριστὸς ἐν δόξῃ μέσα σὲ ὁλόχρυσο φῶς, μεταξὺ τοῦ Μωυσέως καὶ τοῦ Ἠλία, ἐνῷ οἱ τρεῖς μαθηταὶ καταπίπτουν θαμβωμένοι — ἕνα ἀπὸ τὰ τελειότερα σωζόμενα παλαιοχριστιανικὰ ψηφιδωτά. Ἡ μονὴ φυλάσσει ἐπίσης τὴν πλουσιότερη συλλογὴ φορητῶν εἰκόνων στὸν κόσμο, ἀνάμεσά τους ἀριστουργήματα ἐγκαυστικῆς ποὺ διέφυγαν τὴν Εἰκονομαχία, καὶ μία βιβλιοθήκη χειρογράφων δεύτερη μόνο μετὰ τοῦ Βατικανοῦ.

Σημασία

Ζωντανὸ προσκυνηματικὸ κέντρο καὶ κιβωτὸς τῆς χριστιανικῆς τέχνης, ἡ Μονὴ τοῦ Σινᾶ γεφυρώνει τὴν ἐποχὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης μὲ τὴ ζῶσα Ὀρθοδοξία. Ἡ ἀδιάκοπη παρουσία μοναχῶν ἐπὶ δεκαπέντε αἰῶνες τὴν καθιστᾶ μνημεῖο μοναδικῆς συνέχειας.