Ναοὶ τοῦ Ἀνανούρι

Τὸ Ἀνανούρι εἶναι ἕνα ὀχυρὸ ἐκκλησιαστικὸ συγκρότημα τοῦ 17ου αἰῶνα, σκαρφαλωμένο πάνω ἀπὸ τὰ νερὰ τοῦ ποταμοῦ Ἀραγβί, μὲ καρδιά του τὸν περίφημο ναὸ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου.

Ἱστορία

Τὸ κάστρο ὑπῆρξε ἡ ἕδρα τῶν ἐριστάβι (τοπαρχῶν) τῆς περιοχῆς τοῦ Ἀραγβί καὶ ἀποτελοῦσε σημαντικὸ προπύργιο ποὺ ἔλεγχε τὸν δρόμο πρὸς τὶς ὀρεινὲς περιοχὲς τῆς βόρειας Γεωργίας. Μέσα στὰ ὀχυρωματικά του τείχη ἀνεγέρθηκαν διαδοχικὰ ναοί· ὁ μεγαλύτερος καὶ νεότερος, ὁ ναὸς τῆς Κοιμήσεως, οἰκοδομήθηκε τὸ 1689. Τὸ συγκρότημα ὑπῆρξε μάρτυρας πολλῶν συγκρούσεων καὶ πολιορκιῶν, διατηρώντας ὅμως ἕως σήμερα τὴ μνημειακὴ μορφή του.

Ἀρχιτεκτονική

Ὁ ναὸς τῆς Κοιμήσεως ἀκολουθεῖ τὸν παραδοσιακὸ γεωργιανὸ τύπο τοῦ τρουλαίου ναοῦ, μὲ ψηλὸ τύμπανο καὶ κωνικὴ στέγη. Τὸ διασημότερο γνώρισμά του εἶναι ἡ βόρεια ὄψη, ποὺ καλύπτεται ἀπὸ ἐξαιρετικὰ λεπτοδουλεμένο ἀνάγλυφο διάκοσμο: ἕνας μεγάλος σταυρὸς ἀναδύεται μέσα ἀπὸ πλούσιες ἕλικες κλημάτων, ἀνάμεσα σὲ φανταστικὰ ζῷα καὶ φυτικὰ μοτίβα — ἕνα κορυφαῖο δεῖγμα τῆς ὕστερης γεωργιανῆς λιθογλυπτικῆς.

Τοιχογραφίες

Στὸ ἐσωτερικὸ τοῦ ναοῦ σώζονται τοιχογραφίες τοῦ 17ου αἰῶνα, μέρος τῶν ὁποίων ὑπέστη φθορὲς ἀπὸ παλαιότερη πυρκαγιά. Παρὰ τὶς ζημιές, διακρίνονται ἀκόμη παραστάσεις ποὺ μαρτυροῦν τὸν πλούσιο ἀρχικὸ διάκοσμο καὶ τὴν ἔνταξη τοῦ μνημείου στὴν ὀρθόδοξη εἰκονογραφικὴ παράδοση τῆς Γεωργίας.

Σημασία

Συνδυάζοντας τὴν ὀχυρωματικὴ ἀρχιτεκτονικὴ μὲ τὸ ἐκκλησιαστικὸ μνημεῖο, τὸ Ἀνανούρι ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ φωτογραφημένα καὶ ἀγαπητὰ ἀξιοθέατα τῆς Γεωργίας. Ἡ γραφικὴ θέση του δίπλα στὴ λίμνη καὶ ἡ περίτεχνη ὄψη τοῦ ναοῦ του τὸ καθιστοῦν σύμβολο τῆς συνάντησης τῆς πίστης μὲ τὴν τέχνη στὸν γεωργιανὸ Μεσαίωνα.