Υπάρχει σήμερα ένας ολόκληρος λόγος για τον χρηματοοικονομικό εγγραμματισμό των παιδιών, με προγράμματα, βιβλία και εφαρμογές που διδάσκουν στους μικρούς πώς να διαχειρίζονται τα χρήματά τους. Το ερώτημα που μένει συνήθως αναπάντητο είναι όμως το σημαντικότερο: για ποιον σκοπό αποταμιεύουμε, γιατί ξοδεύουμε με μέτρο, τι είναι εκείνο που κάνει έναν άνθρωπο αληθινά πλούσιο.
Η Ορθοδοξία έχει απάντηση σε αυτό το ερώτημα, και μάλιστα απάντηση τόσο απλή που τη σηκώνει και ένα παιδί πέντε ετών. Τα χρήματα είναι εργαλείο και όχι αφεντικό. Όσα έχουμε είναι ευλογία και ευθύνη μαζί. Η προσφορά δεν αδειάζει το κουτί μας, ανοίγει την καρδιά μας.
Από αυτή τη σκέψη γεννήθηκε το μικρό αυτό βιβλιαράκι. Είκοσι εικόνες, τρία παιδιά και τρία κουτιά: ένα για σήμερα, ένα για αύριο και ένα για να μοιραζόμαστε. Γράφτηκε για παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας, για να το διαβάσουν μόνα τους ή, ακόμη καλύτερα, μαζί με τους γονείς τους.
Οι ήρωες της ιστορίας
Δέσποινα, 10 ετών. Ζωηρή, αυθόρμητη και πολύ περίεργη. Της αρέσει να ρωτά «γιατί;» και να βρίσκει λύσεις.
Θεοδώρα, 9 ετών. Ήρεμη, παρατηρητική και δημιουργική. Αγαπά πολύ τη ζωγραφική και τη φύση.
Ανδρέας, 8 ετών. Ενθουσιώδης, αστείος και γεμάτος ενέργεια. Μερικές φορές βιάζεται, αλλά έχει καλή καρδιά.
Ταξιάρχης, ο πατέρας. Εργάζεται σκληρά για την οικογένεια και προσπαθεί να είναι δίπλα στα παιδιά του με αγάπη και υπομονή.
Η μητέρα. Φροντίζει το σπίτι και την οικογένεια με πολλή αγάπη. Ακούει, συμβουλεύει και στηρίζει πάντα τα παιδιά.
Πατήρ Ιωάννης. Ο ιερέας της ενορίας. Με πραότητα και αγάπη μιλά στα παιδιά για τον Χριστό και τη ζωή της Εκκλησίας. Είναι πάντα εκεί για όλους.
Η ιστορία σε είκοσι εικόνες
1. Τρία παιδιά, τρία νομίσματα
Ήταν ένα φωτεινό Σάββατο πρωί. Η Δέσποινα, η Θεοδώρα και ο Ανδρέας βοηθούν τη μαμά στον κήπο. Συνεργάζονται και χαίρονται!
2. Το μικρό δώρο
Ο μπαμπάς, ο Ταξιάρχης, τους δίνει κάτι ξεχωριστό. «Ευχαριστώ για τη βοήθεια! Να κάτι για εσάς!» τους λέει. «Τέλεια! Ευχαριστούμε, μπαμπά!» απαντά η Δέσποινα.
3. Τα θέλω όλα!
Τα παιδιά βλέπουν πολλά παιχνίδια στη βιτρίνα. «Αυτό! Κι εκείνο! Κι αυτό!» λένε όλοι μαζί. Όμως τα χρήματά τους δεν φτάνουν για όλα.
4. Χρειάζομαι ή θέλω;
Η μαμά τους βοηθά να ξεχωρίσουν τις ανάγκες από τις επιθυμίες. Ό,τι «χρειάζονται» είναι λιγότερα από όσα απλώς «θέλουν»!
5. Το μυστικό των τριών κουτιών
Ο μπαμπάς τους δείχνει τα τρία κουτιά. «Ένα για σήμερα, ένα για αύριο και ένα για να μοιράζεστε», τους λέει.
6. Το νόμισμα του Σήμερα
Η Δέσποινα θέλει ένα τετράδιο που τη βοηθά στο σχολείο. Σκέφτεται και αποφασίζει να το αγοράσει από το κουτί «ΣΗΜΕΡΑ».
7. Το νόμισμα του Αύριο
Η Θεοδώρα ονειρεύεται ένα μεγάλο σετ ζωγραφικής. Βάζει λίγο λίγο χρήματα στο κουτί «ΑΥΡΙΟ». «Θα περιμένω και θα το αποκτήσω!»
8. Το νόμισμα που δυσκολεύεται να φύγει
Ο Ανδρέας κοιτά το κουτί «ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΙ». «Δύσκολο να δώσω», σκέφτεται. Και ο μπαμπάς: «Η προσφορά ανοίγει την καρδιά μας!»
9. Η κυρία Ελένη
Η κυρία Ελένη χρειάζεται βοήθεια. Τα παιδιά τη βοηθούν με τις σακούλες της. «Προσφέραμε χρόνο και δύναμη!», λένε χαρούμενα.
10. Ο πατήρ Ιωάννης
Ο πατήρ Ιωάννης τους εξηγεί: «Τα χρήματα είναι εργαλείο. Σημασία έχει ποιος είναι το αφεντικό: εμείς ή τα χρήματα;»
11. Ποιος είναι ο πλούσιος;
«Είναι πλούσιος αυτός που έχει αγάπη, ευγνωμοσύνη και όσα χρειάζεται», λένε τα παιδιά. «Μπράβο!», απαντά ο πατήρ Ιωάννης.
12. «Μα ο Πέτρος το έχει!»
Η Δέσποινα ζητά κάτι επειδή το έχει ο φίλος της. Η μαμά τη βοηθά να καταλάβει ότι έτσι το «θέλω» δεν τελειώνει ποτέ!
13. Η σπασμένη τσάντα
Ο Ταξιάρχης επισκευάζει την τσάντα της Θεοδώρας. «Φροντίζουμε όσα έχουμε, αντί να τα πετάμε και να αγοράζουμε συνέχεια καινούρια!»
14. Η συμφωνία
Ο Ανδρέας δανείζεται χρήματα από τη Δέσποινα και τα επιστρέφει. «Όταν δίνουμε τον λόγο μας, η υπόσχεσή μας έχει αξία!»
15. Το λάθος στα ρέστα
Η Δέσποινα βρίσκει ότι της έδωσαν παραπάνω ρέστα και τα επιστρέφει. «Δεν είναι δικά μου! Η τιμιότητα είναι πολύτιμη!»
16. Ένα σχέδιο αγάπης
Η ενορία μαζεύει τρόφιμα και σχολικά για μια οικογένεια που δυσκολεύεται. Τα παιδιά δίνουν από τα χρήματά τους και αγοράζουν ό,τι χρειάζεται.
17. Το πιο ακριβό δώρο
Φτιάχνουν για τη μαμά ένα άλμπουμ με ζωγραφιές και λόγια αγάπης. «Δεν κόστισε πολλά, αλλά έχει ανεκτίμητη αξία!»
18. Η μεγάλη δοκιμασία
Η Θεοδώρα έχει μαζέψει αρκετά για το σετ που θέλει. Δεν παρασύρεται από κάτι πιο ακριβό και μένει πιστή στο σχέδιό της. «Η υπομονή με ανταμείβει!»
19. Ο θησαυρός που μεγαλώνει
Τα παιδιά δείχνουν τα τρία κουτιά στον πατέρα Ιωάννη. «Όσα έχουμε είναι ευλογία και ευθύνη. Με σοφία, αγάπη και πίστη ο θησαυρός μας πολλαπλασιάζεται!»
20. Τα δικά σου τρία νομίσματα
Θυμήσου: σκέψου πριν ξοδέψεις, κάνε υπομονή και αποταμίευσε, μην ξεχνάς να μοιράζεσαι! Έτσι χτίζουμε έναν κόσμο γεμάτο αγάπη και χαρά!
Δυο λόγια για τους μεγάλους
Το βιβλιαράκι δεν διδάσκει οικονομικά, διδάσκει στάση ζωής. Τα τρία κουτιά είναι μια εικόνα που ένα παιδί μπορεί να αγγίξει, και πίσω τους στέκονται τρεις αρετές που τις γνωρίζει καλά η Εκκλησία: η εγκράτεια στο «σήμερα», η υπομονή στο «αύριο», η ελεημοσύνη στο «μοιράζομαι». Αν τα κουτιά μπουν πραγματικά σε ένα ράφι του σπιτιού, το μάθημα γίνεται συνήθεια και η συνήθεια γίνεται χαρακτήρας.
Διαβάστε το με τα παιδιά μια εικόνα τη φορά και σταματήστε όπου ρωτούν. Οι πιο γόνιμες κουβέντες κρύβονται συνήθως στην τέταρτη εικόνα, εκεί που χωρίζουν οι ανάγκες από τις επιθυμίες, και στην ενδέκατη, εκεί που τα παιδιά ορίζουν μόνα τους ποιος είναι ο πλούσιος.
Σχετικά: Οι έννοιες του δανεισμού, του χρέους και του τόκου στην Παλαιά και την Καινή Διαθήκη · Οι έννοιες του δανεισμού, του χρέους και του τόκου κατά τους Πατέρες Μ. Βασίλειο και Ι. Χρυσόστομο · Αγίου Λουκά Αρχιεπισκόπου Κριμαίας: Για την ανατροφή των παιδιών