Η σημερινή ευαγγελική περικοπή μάς μεταφέρει σε μία σκοτεινή όχθη, όπου δύο δυστυχισμένοι άνθρωποι, κυριευμένοι από δαιμόνια, ζουν ανάμεσα στα μνήματα, αποκομμένοι από κάθε ανθρώπινη επαφή. Ο ερχομός του Χριστού, όμως, αλλάζει τα πάντα: όχι μόνο θεραπεύει τους πάσχοντες, αλλά φανερώνει ποιος είναι ο αληθινός Κύριος της ζωής μας.
Η κατάσταση της δουλείας
Οι δύο άνθρωποι της περικοπής είναι εικόνα κάθε ανθρώπου που υποδουλώνεται στα πάθη και στον διάβολο. Στερημένοι από την ελευθερία τους, είχαν χάσει την ικανότητα να ορίζουν τον εαυτό τους, ήταν φόβητρο για τους περαστικούς και ζούσαν σε πλήρη εγκατάλειψη. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος παρατηρεί πως οι δαιμονικές δυνάμεις κάνουν τον άνθρωπο να ζει ανάμεσα σε νεκρούς, έξω από την κοινωνία, σε έναν τόπο ακαθαρσίας και απομόνωσης. Αυτή είναι η πικρή πραγματικότητα της αμαρτίας: μας αποξενώνει από τον Θεό, από τους συνανθρώπους, από τον ίδιο μας τον εαυτό.
Η συνάντηση που τα αλλάζει όλα
Μόλις ο Χριστός φτάνει στην περιοχή, οι δαίμονες αναγκάζονται να βγουν από την κρυψώνα τους και να Τον ομολογήσουν: «Τί ἡμῖν καὶ σοί, Ἰησοῦ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ;» (Ματθ. 8,29). Η παρουσία Του αποκαλύπτει την αλήθεια. Όπως σημειώνει ο ίδιος Πατέρας, ακόμη και τα πονηρά πνεύματα μαρτυρούν τη θεότητα του Κυρίου, παρόλο που δεν έχουν καμία σχέση μαζί Του. Ο φόβος τους μήπως τα βασανίσει «πρὸ καιροῦ» δείχνει πως ο Χριστός είναι ο Κριτής όλης της κτίσης, που θα καταργήσει οριστικά το κράτος του σκότους στη Δευτέρα Παρουσία Του. Ωστόσο, η θεραπεία των δύο ανθρώπων ήδη τώρα προγεύεται εκείνη την τελική νίκη.
Η προτεραιότητα της ψυχής
Το θαύμα προκαλεί δύο αντιδράσεις. Οι πρώην δαιμονισμένοι βρίσκουν την υγεία και τη γαλήνη τους· οι κάτοικοι της πόλης, όμως, βλέποντας τα χαμένα γουρούνια, παρακαλούν τον Χριστό να φύγει. Είναι το δράμα του ανθρώπου που μπροστά στο θαύμα σκέφτεται το υλικό συμφέρον. Ο Χρυσόστομος τονίζει με πόνο ότι οι Γεργεσηνοί προτίμησαν τα χοιρίδια από τον Σωτήρα τους. Μας καλεί να αναρωτηθούμε: κι εμείς, όταν ο Χριστός έρχεται να μας ελευθερώσει από κάποιο πάθος, μήπως Τον διώχνουμε επειδή θιγόμαστε σε μικροσυμφέροντα ή βολικές συνήθειες;
Η ελευθερία που προσφέρει η Εκκλησία
Ωστόσο, το σημερινό ευαγγέλιο δεν είναι απλώς μία αφήγηση του παρελθόντος. Είναι πρόσκληση να ζήσουμε την ίδια απελευθερωτική παρουσία του Χριστού μέσα στην Εκκλησία. Με το Βάπτισμα ντυνόμαστε την πανοπλία του φωτός· με τη Θεία Κοινωνία γινόμαστε ναός του Αγίου Πνεύματος· με τη μετάνοια και την άσκηση των εντολών μένουμε ενωμένοι με τον Θεό και αντιστεκόμαστε στα «τεχνάσματα τοῦ διαβόλου». Η θεραπεία των δαιμονιζομένων είναι μία πρώτη λάμψη της Βασιλείας που ήδη φανερώνεται και θα ολοκληρωθεί όταν ο Κύριος κρίνει τον κόσμο.
Σχετικά: Το νόημα της λειτουργίας και το κήρυγμα αυτής της Κυριακής, σε απλή γλώσσα, στη «Φωνή Κυρίου» της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος: apostoliki-diakonia.gr/fk